3 december 2009 te Rotterdam
Op 3 december presenteerde ITpreneurs voor de derde maal het Kennispodium met ditmaal als thema Participatie via Technologische Innovatie. Participatie is een actueel thema binnen re-integratie, inburgering, onderwijs, sociale werkvoorziening, en maatschappelijke ondersteuning. De huidige technologische ontwikkelingen rondom internet, mobiele telefonie en robots bieden ongekende mogelijkheden. De centrale vraag luidde daarom: Hoe kunnen deze technologische toepassingen bijdragen aan het verhogen van de participatiegraad van kwetsbare doelgroepen? De dag was gevuld met discussies, presentaties en themapleinen waardoor een boeiende uitwisseling van informatie ontstond tussen de verschillende werkterreinen.
Nieuwsgierig naar een impressie van de dag? Kijkt u dan bij de foto’s en/of video-impressie.
Na een spetterende openingsact van de Wijkschool Rotterdam Zuid, heette dagvoorzitter Fons van den Berg de bezoekers welkom en volgde het eerste onderdeel van het programma: het High Profile Debat.
Debat
Onder leiding van Fons van den Berg zelf en Joachim Levelt (Education Technology Manager) debatteerden vertegenwoordigers vanuit diverse beleidsterreinen over de samenwerking en de inzet van technologische middelen op het gebied van participatie. De deelnemers aan het debat waren:
- Jan Kleberg, CEO van Agens (invalshoek re-integratie)
- Jos Leenhouts, bestuurslid MBO-Raad en voorzitter College van Bestuur ROC Mondriaan (invalshoek onderwijs)
- Marleen Damen, Directeur Cedris (invalshoek sociale werkvoorziening)
- Henk Geldermans, Directeur Educatie & Inburgering ROC van Amsterdam (invalshoek inburgering)
Wegens ziekte kon Aletta Winsemius, senior medewerker Programma Trends en Onderzoek Movisie (invalshoek maatschappelijke ondersteuning) helaas niet aan het debat deelnemen.
Er valt veel van elkaar te leren
De deelnemers hebben veel positieve ervaringen met de inzet van technologie binnen hun werkgebied. Zo worden lessen aantrekkelijker en uitdagender en kunnen cursisten zelf bepalen waar en wanneer ze leren. Daarnaast helpt technologie om maatwerk te leveren. Jos Leenhouts lichtte dit toe aan de hand van een samenwerkingsvoorbeeld tussen Super de Boer en ROC Mondriaan. "Er valt veel van elkaar te leren" concludeerde Marleen Damen. Andere positieve ervaringen hebben betrekking op programma's als ETV, waardoor laaggeletterden toch gestimuleerd worden om naar school te gaan, en de doventelefoon, die mensen met een beperking zelfredzamer maakt. Ondanks de huidige rol van technologie, zijn er nog voldoende uitdagingen. Er is bijvoorbeeld behoefte aan geïntegreerde leermiddelen zodat de cursist gevolgd kan worden in de les én in de praktijk. Daarnaast moet er meer aandacht komen voor het groepsproces, ICT moet toegankelijker worden en de afstand tot de praktijk moet worden verkleind.
Dit laatste kan al worden bereikt door het inzetten van actueel leermateriaal, om zo omgeving en onderwijs samen te laten komen. Henk Geldermans geeft de virtuele wijk als voorbeeld. De virtuele wijk, waarin deelnemers in een online omgeving (de wijk) verschillende gebouwen kunnen bezoeken en in contact kunnen treden met lokale voorzieningen zoals buurthuizen en wijkcentra. De inrichting van de wijk is gebaseerd op de postcode van de deelnemer, waardoor de deelnemer zich in een realistische situatie bevindt.
Think!
Kan ICT voor bovenstaande uitdagingen een oplossing bieden? Emiel Kanters (BMC) geeft zijn visie op het gebruik van ICT als wondermiddel?! Tijdens zijn presentatie Participatie & Technologie, het individu en de massa laat Emiel Kanters zien dat ICT vaak verkeerd wordt ingezet. Een voorbeeld: we krijgen een OV-chipkaart. Waarom zou dat niet op onze mobiele telefoon kunnen? Volgens Emiel komt dat omdat we denken vanuit wat we kennen: voor het openbaar vervoer heb je een kaart nodig. Een ander voorbeeld betreft het nieuws. Eerst keken we naar het nieuws op televisie. Nu zetten we een internetsite op televisie. Dit levert echter geen vernieuwing op, "er is meer keuze, maar alles is worst".
Emiel Kanters is van mening dat we anders moeten gaan denken. Bovendien moet de publieke sector meer doen met minder geld. Co-creatie is het antwoord, oftewel, oplossingen zoeken voor problemen door het samenvoegen van meerdere bestaande technologieën. Denk bijvoorbeeld aan de iPhone, maar ook aan de website www.verbeterdebuurt.nl.
"Think" in plaats van "Thing". Dus niet denken vanuit wat we kennen (thing), maar gebruik maken van bestaande kennis en daar creatieve combinaties van maken (think).
Videopresentatie Emiel Kanters
In de middag konden de bezoekers de gewenste verdieping zoeken in één van de Themapleinen. In ieder Themaplein stond een specifiek thema centraal.
Themaplein 1: Meet & Greet
Tijdens dit themaplein kregen bezoekers de mogelijkheid de podiumspelers van het podiumdebat zelf aan de tand te voelen over onderwerpen als technologische vernieuwingen, participatie en onderwijs. Jan Kleberg (Agens), Marleen Damen (Cedris) en Anke Blacquière als plaatsvervanger van Henk Geldermans (ROC te Amsterdam) waren hierbij aanwezig. Ook dagvoorzitter Fons van den Berg was aanwezig om inzicht te geven in recente technologische vernieuwingen.
Fried Hooghuis van Stichting Sneeuwbal trapte af en vroeg zich af hoe hij technologische vernieuwingen het beste in kan zetten om mensen te activeren. Dit was het begin van een levendige en boeiende discussie, waarin onderwerpen als twitter, iPhones in de klas, en één laptop per leerling de revue passeerden. Ook kwamen de technologische mogelijkheden voor kwetsbare doelgroepen ter sprake. Zij worden vaak niet in staat geacht om gebruik te maken van een computer of een mobiele telefoon, maar dit werd door de aanwezigen bij deze Meet & Greet tegengesproken: technologie is geen doel, maar een middel. Motiveer mensen om hun doelen te bereiken en geef daarbij technologische toepassingen aan als middel.
Themaplein 2: Meetinstrumenten & Technologie
Omdat het meten van de voortgang en mate van participatie steeds belangrijker worden, stond dit tijdens het tweede Themaplein centraal. Er werden twee voorbeelden gepresenteerd van meetinstrumenten waarmee je de mate van participatie en de participatievoortgang van cursisten kunt bepalen. Caroline van Eijk (Albeda College) en Michel Beerens (Vocational Research Institute) presenteerden de Europe 4 All integratieladder. Dit self assessment instrument is door het Albeda College, in samenwerking met partnerscholen uit Finland, Denmarken, Frankrijk, Griekenland en Italië, ontwikkeld. Met de E4A integratieladder kan de individuele positie van een nieuwkomer / oudkomer in het integratieproces zichtbaar worden gemaakt. Door het meten van de terreinen vooropleiding, taalbeheersing, werk & inkomen, sociale contacten en culturele identiteit ontstaat een integraal participatieprofiel van de deelnemer. Tevens maakt het assessment zichtbaar wat het groeipotentieel van een cursist is. De E4A Integratieladder is vrij beschikbaar en is een aanvulling op de participatieladder van Regioplan.
Presentatie Caroline van Eijk en Michel Beerens
De tweede presentatie tijdens dit Themaplein werd door Els Sneep (ITpreneurs) verzorgd. Els gaf aan dat de kern van participeren het duurzaam en structureel meedoen in Nederland is. Om de participatievoortgang te kunnen bepalen, bieden de programma’s van ITpreneurs een instrument waarmee gedurende een inburgerings- en/ of participatietraject op een aantal momenten een meting van iemands niveau van participatie kan worden uitgevoerd. Dit gebeurt aan de hand van een vragenlijst over participatie op drie netwerkniveaus: sociaal netwerk, netwerk van voorzieningen en maatschappelijk netwerk. Naar aanleiding van de meting, worden doelstellingen bepaald rondom aspecten van het netwerk van de cursist, die meer aandacht verdienen. Een van de middelen die de cursist kan gebruiken om zijn netwerk verder te verbeteren is de virtuele wijk.
Themaplein 3: Taal & Technologie
Wat is de invloed van technologie op het leren van een tweede taal? Stefano Kluzer, IPTS (onderzoeksinstituut Europese Commissie) doet hier momenteel onderzoek naar in Nederland en Zweden. Marianne Driessen (Cinop) gaf een presentatie over de status van het onderzoek dat Cinop in opdracht van IPTS, en samen met Universiteit van Tilburg en Gothenburg University in Zweden, uitvoert. De deelnemers werd gevraagd een bijdrage te leveren aan dit onderzoek en te benoemen, vanuit hun ervaring, wat de voor- en nadelen zijn van ICT gebruik bij het leren van een tweede taal en wat er beleidsmatig zou moeten veranderen? Een van de voordelen was volgens de deelnemers dat de cursist zelf het tempo en niveau kan bepalen. Een nadeel is dat veel leraren niet de benodigde ICT competenties beheersen en daar zou beleidsmatig verandering in moeten komen. Er zou meer tijd en geld vrijgemaakt moeten worden om de leraren bij te scholen en om de ICT competenties verplicht op te laten nemen in de Lerarenopleiding. Marianne neemt deze bevindingen mee in haar onderzoek. In maart 2010 zal het onderzoek worden afgerond.
Themaplein 4: Jongeren & Technologie
Bij hoge uitzondering presenteerden Wico van Helden (Wididi) en Erik van Noordenne (Da Vinci College) samen de innovatie van "spheres". Een sphere (ontwikkeld door Wididi) is een online omgeving waarin een bepaalde doelgroep zichzelf kan presenteren. Een voorbeeld: in één sphere presenteren leerlingen zich, in een andere sphere presenteren bedrijven zich. Door deze twee spheres aan elkaar te koppelen ontstaat er een match tussen stagezoeker en stageplek.
De zeer visuele presentatie werd door Wico gegeven, maar Erik brak met enige regelmaat in om het verhaal met inspirerende voorbeelden toe te lichten. De samenwerking tussen de heren maakte de presentatie zeer levendig en de tijd vloog voorbij. Naast het voorbeeld van de sphere voor stagezoeker en stageplek, sprak het voorbeeld van de arbeidsmarkt de bezoekers erg aan. Werkzoekenden kunnen zichzelf via de sphere presenteren, waarna het UWV en het bedrijfsleven de kandidaten kunnen selecteren.
De zaal was onder de indruk en zag nog meer mogelijkheden van het gebruik. Ook riep het enkele vragen op: Hoe maakt een docent hier gebruik van? En wie is eigenaar van de sphere? Wico en Erik gaven eerlijk antwoord over de mogelijkheden én de uitdagingen van de spheres. Zo blijkt dat bedrijven in de huidige economische crisis vooral korte termijn oplossingen zoeken. Er zijn genoeg kandidaten, waardoor er minder aandacht is voor een aantrekkelijke boodschap. Een uur lang hebben Wico en Erik de volle zaal geboeid, maar zal iedereen volgend jaar op een sphere zitten…?
Themaplein 5: Mobiel leren
Mobiel leren lijkt een ontwikkeling waar we niet meer omheen kunnen. Joachim Levelt (Apple) en Stefaan Ternier (Celstec) presenteerden daarom: "Klas in, mobiele telefoon aan!" Tijdens deze presentatie lieten zij de mogelijkheden zien van de iPhone van Apple. De iPhone geeft gebruikers de mogelijkheid om zelf applicaties (beter bekend als Apps) te downloaden. Apps worden niet door Apple gemaakt, maar door gebruikers of bedrijven zelf. Vervolgens worden deze in de App store van Apple aangeboden. Er zijn al duizenden Apps beschikbaar, van een App die reisadvies geeft tot een App met een buienradar. Ook worden er steeds meer Apps ontwikkeld met een educatief doel. Joachim en Stefaan presenteerden een aantal van dit soort educatieve Apps, waarna een interessante disussie ontstond over de zin of onzin van Apps voor het onderwijs. De mening van de aanwezigen in de zaal verschilden behoorlijk. Wél was men het er over eens dat mobiel leren nu nog in de kinderschoenen staat, maar in de toekomst waarschijnlijk heel gebruikelijk zal worden.
De presentatie van Joachim Levelt en Stefaan Ternier is verkrijgbaar via Bregje Keijsers
Themaplein 6: Zelfredzaamheid & Technologie
Hoe kun je zelfredzaamheid middels technologie bevorderen, zowel in de zorg als op het vlak van sociale zekerheid? Maaike de Vries (Argumentenfabriek) en Tony Hardenberg (Van de Geijn Partners) lieten zien dat ICT veel mogelijkheden biedt binnen de zorg. Tony Hardenberg presenteerde een programma voor gedetineerden: ILZE. Hoe kunnen gedetineerden weer worden voorbereid op hun terugkeer naar de samenleving? Het programma neemt de cliënt mee in zijn eigen belevingswereld. Het is namelijk mogelijk om, naast de leermodules voor ontbrekende vaardigheden, hun eigen interesses erop te zetten, zoals foto’s en muziek. Van de Geijn Partners wil met dit programma de doelgroep motiveren om op een leuke en speelse manier inzicht te krijgen in welke keuzes het beste bij hen passen, zodat ze weer op een positieve en gemotiveerde manier terugkeren in de samenleving.
Maaike de Vries (Argumentenfabriek) liet zien hoe www.mijnroute.nu bijstandsmoeders kan helpen om de juiste keuzes te maken in een wirwar van instellingen. Op mijnroute.nu zijn geen leermodules te vinden, maar wel vier stroomschema’s die de bijstandsmoeders stap voor stap laten zien welke beslissingen zij moeten nemen om tot een schuldenvrij bestaan, opleiding, werk of kinderopvang te komen. Op deze manier leren zij het heft weer in eigen hand te nemen.
Themaplein 7: Inburgering & Technologie
Regelmatig ontvang het ministerie van VROM de vraag of er studiemateriaal beschikbaar is, waarmee iemand zich geheel zelfstandig op het inburgeringexamen kan voorbereiden. Om die vraag te kunnen beantwoorden, heeft VROM Cinop gevraagd hier onderzoek naar te doen. Knup Fuhri Snethlage (Cinop) maakt deel uit van dit onderzoeksteam, en presenteerde tijdens dit Themaplein enkele resultaten. Knup benadrukt dat niet iedereen geschikt is om zelfstandig aan de slag te gaan. Criteria zijn dat je al gewend moet zijn om te leren en dat je al een zeker taalniveau moet hebben. Uit het onderzoek komt naar voren dat de programma’s van ITpreneurs zich goed lenen voor zelfstandige voorbereiding op het inburgerexamen.
Presentatie Knup Fuhri Snethlage
Jantien Kale en Julius Kleinherenbrink (ROC van Amsterdam) presenteerden het Ruitmodel, een organisatiemodel van het ROC van Amsterdam. Dit model maakt het voor het ROC mogelijk maatwerk te leveren, het maakt een voortdurende instroom van cursisten mogelijk en het creëert ruimte voor persoonlijk begeleiding van cursisten. In het ruitmodel begeleiden drie docenten 60 cursisten. Een dagdeel wordt in twee groepen met elk 15 cursisten en een groep met 30 cursisten gedeeld. De groep met 15 cursisten betreft een groepsles. In de groep met 30 cursisten zijn de cursisten onder leiding van een docent in een Open Leercentrum achter de computer aan het werk. De cursisten hebben verschillende inburgerprofielen en vaardigheden. Het ruitmodel maakt het makkelijk om met deze heterogene groepen te werken. Daarnaast wordt door het Ruitmodel een docent per week voor 3 uur vrijgemaakt. Deze kan dan bijvoorbeeld portfoliogesprekken voeren of persoonlijke begeleiding bieden. Voorwaarden om het model in de organisatie toe te passen is dat de lesstof zich rond CP’s opbouwt (zoals de programma’s Nederlands aan het Werk, Thuis in Nederlands en Klaar voor de Start van ITpreneurs) en het geen lineaire leermethode betreft. Daarnaast moet de organisatie natuurlijk een Open Leercentrum kunnen faciliteren.
Presentatie Jantien Kale & Julius Kleinherenbrink
Themaplein 8: Re-integratie & Technologie
Re-integratie kent verschillende facetten: zorg, competenties, plaatsing en on the job coaching. Tijdens het Themaplein Re-integratie & Technologie werden drie innovaties gepresenteerd die op deze facetten inspeelden. Richard Derks (van de Geijn Partners) presenteerde YouB4, een online systeem voor verslavingsjongeren. Het systeem zorgt ervoor dat jongeren tijdens hun opname in een verslavingskliniek het contact met de buitenwereld kunnen behouden. Leren staat hierin centraal en het levert zowel de client als de begeleider veel voordelen op.
Rob Houthooft (Agens) ging in zijn presentatie in op de ontwikkeling van de re-integratiesector door de jaren heen. Technologie speelt hierin een steeds belangerijkere rol en daarom besloot Agens in samenwerking met ITpreneurs het Persoonlijk Empowerment Programma (PEP) te ontwikkelen. Ondanks de rol van technologie blijft re-integratie mensenwerk en zal hierin de juiste balans moeten worden gevonden.
De afsluiting van het Themaplein werd door Jip Samhoud (Samhoud media) verzorgd. Jip heeft op jonge leefdtijd al een indrukwekkende carriere achter de rug. Als jeugdpremier van Nederland en schrijver van een boek zoekt hij elke keer weer nieuwe kansen en uitdagingen. De trend die Jip voorspelt, is dat over 3 jaar 30% van het totale internetgebruik via video zal plaatsvinden. Met zoekmachine.nl speelt Jip hierop in en heeft hij een toepassing ontwikkeld waarmee mensen hun eigen video CV kunnen opnemen en zich hiermee kunnen presenteren op de arbeidsmarkt.
De drie innoverende voorbeelden inspireerden het publiek. Hoewel zij op dit moment nog weinig gebruik maken van technologie, verwachten zij dit in de toekomst zeker wel te gaan doen:
| Technologie gebruik | Nu | 3 tot 5 jaar |
|---|---|---|
| Ik gebruik video in de re-integratie trajecten / in mijn organisatie | 1 | 8 |
| Ik gebruik e-learning in de re-integratie trajecten / in mijn organisatie | 4 | 13 |
| Ik gebruik online coaching in de re-integratie trajecten / in mijn organisatie | 5 | 10 |
Aantal mensen die technologie nu inzet en de verwachte inzet over 3 tot 5 jaar.
Terugkoppeling van de Themapleinen
De ervaringen en opgedane kennis van de Themapleinen werd plenair teruggekoppeld. Per Themaplein lichtte één bezoeker zijn/haar ervaringen toe. Deze werden live in een mindmap verwerkt, waardoor een totaaloverzicht ontstond van wat er tijdens de derde editie van het Kennispodium was besproken.
Afsluiting
Voordat dagvoorzitter Fons van den Berg de succesvolle conferentiedag afsloot en de bezoekers voor de borrel op het Beurslandschap uitnodigde, restte nog de bekendmaking van de winnaar van de quiz. Drie personen hadden alle antwoorden van de quiz goed beantwoord. Daarom werd de winnaar van de iPod Touch d.m.v. loting bepaald. Ingrid Washington was de gelukkige winnaar!
Wilt u de juiste antwoorden van de quiz nog eens nalezen?
Klik dan hier.